Šta se dešava u Republici Srpskoj: Rapidan pad industrijske proizvodnje
Negativan trend prati i zaposlenost
Industrijska proizvodnja u Republici Srpskoj nastavlja padati, a posljednji podaci pokazuju da problem više nije samo pitanje jednog lošeg mjeseca. Za prvih osam mjeseci ove godine proizvodnja je manja za 7,2 posto nego u istom periodu prošle godine, dok istovremeno pada i broj zaposlenih u industriji, prenose Nezavisne. Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku RS, industrijska proizvodnja u augustu je, posmatrano desezonirano, pala za 9,2 posto u odnosu na juli. U poređenju s augustom prošle godine, kalendarski prilagođena proizvodnja bila je manja za čak 11,1 posto. Negativan trend prati i zaposlenost. Broj zaposlenih u industriji u augustu je bio manji za 0,7 posto nego mjesec ranije, dok je u odnosu na prosjek iz 2025. pao za 4,3 posto. U poređenju s istim mjesecom prošle godine, broj zaposlenih smanjen je za 3,9 posto. Ekonomista Milenko Stanić upozorava da se ne radi o kratkotrajnom poremećaju, nego o nastavku višegodišnjeg slabljenja industrije. - Mi već godinama imamo stagnaciju i pad industrijske proizvodnje. Kada nekoliko godina zaredom padate, a onda i na tako smanjenu osnovicu ponovo bilježite pad, to govori da se u privredi dešavaju ozbiljni poremećaji - rekao je Stanić za „Nezavisne novine“. Kako ističe, posljedice se više ne vide samo u statistici, nego i u gašenju preduzeća i slabljenju nekada velikih industrijskih sistema. Dodatni problem predstavlja vanjskotrgovinska slika. Dok industrijska proizvodnja i izvoz slabe, uvoz raste, pa se trgovinski deficit dodatno produbljuje. Stanić smatra da je domaćoj privredi odavno bila potrebna ozbiljna modernizacija, ulaganje u novu opremu i tehnologiju, kako bi kompanije mogle ostati konkurentne na međunarodnom tržištu. Dio problema dolazi i sa zapadnoevropskih tržišta, gdje završava veliki dio proizvoda iz Republike Srpske. Slabija tražnja i problemi u evropskoj industriji svakako se prelijevaju i na domaću proizvodnju, ali, prema Stanićevom mišljenju, to nije dovoljno objašnjenje za ovako izražen pad. - Evropsko tržište ima svoje probleme, ali padovi kod nas su višestruko veći. To znači da uzroke moramo tražiti i unutar vlastitog sistema, odnosno u odnosu prema privredi, investicijama, tehnologiji i razvoju - kazao je. On upozorava da bez tehnološke modernizacije, jačanja nauke i ozbiljnijeg ulaganja u privredu nema ni dugoročnog oporavka industrije. S druge strane, predsjednik Privredne komore Republike Srpske Goran Račić ranije je ocijenio da će veliki dio oporavka zavisiti od kretanja na tržištima zapadne Evrope. Prema njegovim riječima, rast potražnje u tim zemljama mogao bi se pozitivno odraziti i na industriju u Republici Srpskoj, ali trenutni podaci ostaju zabrinjavajući, posebno jer pad proizvodnje prati i smanjenje broja zaposlenih.
IZVOR: avaz.ba