Zemlje kandidati mogle bi dobiti evropskog komesara i prije ulaska u EU
Zemlje kandidati za članstvo u Evropskoj uniji mogle bi u budućnosti dobiti mogućnost da imenuju evropskog komesara još prije formalnog pristupanja Uniji, prema novom modelu proširenja koji razmatra Evropska komisija.
Zemlje kandidati za članstvo u Evropskoj uniji mogle bi u budućnosti dobiti mogućnost da imenuju evropskog komesara još prije formalnog pristupanja Uniji, prema novom modelu proširenja koji razmatra Evropska komisija. Prema internim dokumentima Komisije u koje je uvid imao briselski portal Rapporteur, takva mogućnost odnosila bi se na države koje su završile pristupne pregovore i potpisale ugovor o pristupanju, ali još čekaju da taj sporazum ratificiraju sve države članice EU-a. U dokumentu se navodi da Komisija smatra opravdanim ispitati mogućnost da država koja pristupa Uniji tokom tog prijelaznog perioda imenuje svog komesara. On bi mogao učestvovati u radu Kolegija evropskih komesara o relevantnim pitanjima, uz očuvanje autonomije i kolektivne odgovornosti Komisije. Takav aranžman predstavljao bi presedan, jer su do sada članove Evropske komisije imenovale isključivo države koje su već punopravne članice EU-a. Rapporteur kao zemlje koje bi među prvima mogle koristiti novi model navodi Crnu Goru i Albaniju, dvije države zapadnog Balkana koje su među najnaprednijima u pristupnom procesu. Evropska komisija je u julu ove godine s Crnom Gorom nastavila zatvaranje pregovaračkih poglavlja, dok je Albanija također privremeno zatvorila dodatna poglavlja u pregovorima. Komisija, prema nacrtima, razmatra i uključivanje budućih članica u evropske institucije u još ranijoj fazi. Nakon završetka pristupnih pregovora, a prije potpisivanja ugovora o pristupanju, kandidati bi mogli dobiti status posmatrača u pojedinim institucijama EU-a. Rapporteur navodi da bi se razmatralo čak i prisustvo njihovih državnih ili vladinih čelnika sastancima Evropskog vijeća u svojstvu posmatrača. Ideja je dio šireg koncepta postepene integracije, kojim Brisel želi omogućiti zemljama kandidatima da pojedine koristi članstva ostvaruju i prije formalnog ulaska u EU, pod uvjetom da napreduju u provođenju potrebnih reformi. Prema dokumentima, kandidati bi se postepeno uključivali u jedinstveno evropsko tržište i programe poput Jedinstvenog područja plaćanja u eurima - SEPA, istraživačkog programa Horizon Europe, evropskih digitalnih javnih usluga, sistema trgovanja emisijama, inicijativa u oblasti kibernetičke sigurnosti te strateških evropskih investicijskih projekata. Sigurnost i odbrana trebale bi biti među prvim područjima dublje integracije. Evropska komisija već provodi sličan pristup kroz Plan rasta za zapadni Balkan vrijedan šest milijardi eura, čiji je cilj zemljama regije omogućiti dio ekonomskih koristi članstva prije samog pristupanja, uz provođenje reformi i postepenu integraciju u jedinstveno tržište EU.
IZVOR: n1info.ba