Švicarska za pet godina izgubila gotovo petinu glečerskog leda
Švicarska je za samo pet godina izgubila gotovo petinu svog glečerskog leda, pokazalo je istraživanje, što dramatično mijenja izgled alpske zemlje čiji su veliki bijeli glečeri pretvoreni u kamenite pustinje nalik Mjesecu, navode naučnici, prenosi The Guardian.
Švicarska je za samo pet godina izgubila gotovo petinu svog glečerskog leda, pokazalo je istraživanje, što dramatično mijenja izgled alpske zemlje čiji su veliki bijeli glečeri pretvoreni u kamenite pustinje nalik Mjesecu, navode naučnici, prenosi The Guardian. Švicarski glečeri smanjili su se za 5,5 posto u prvih osam mjeseci 2026. godine, prema godišnjem izvještaju o praćenju glečera, nakon ljeta obilježenog ekstremnim toplotnim valovima koji su uslijedili poslije zime s malo snijega. Smanjenje zapremine leda bilo je tek nešto manje od rekordnog nivoa zabilježenog 2022. godine, čime je ukupan gubitak glečerskog leda od 2021. godine dostigao 19,4 posto. Matthias Huss, glaciolog na ETH Zürich i glavni autor izvještaja, rekao je da mnogi ljudi ne shvataju koliko se brzo glečeri povlače niti da su, samo jednu generaciju ranije, neka područja koja su danas ogoljela bila prekrivena stotinama metara leda. Naučnici još nisu napravili konačan popis glečera koji su nestali ove godine, ali navode da su svjedočili nestanku nekoliko manjih glečera. „Prošle sedmice posjetio sam jedan od njih i zaista je impresivno stajati u ovom krajoliku nalik Mjesecu, gdje je prije samo nekoliko godina bio veliki sloj leda – ogroman glečer“, rekao je Huss. „A sada je to kamenita pustinja, s nekoliko rasutih komada starog leda koji još leže i tope se na vrelim stijenama.“ Glečeri se raspadaju iznutra Izvještaj, koji su zajednički izradili Švicarska mreža za praćenje glečera i Švicarska komisija za posmatranje kriosfere, pokazao je da je prosječna debljina pojedinačnih glečera u 2026. godini smanjena između 2,5 i četiri metra. Huss je rekao da naučnici sve češće primjećuju kako se glečeri urušavaju iznutra – zbog podzemnih tokova ispod leda koji stvaraju šupljine – umjesto da se samo povlače usljed površinske toplote. „Imate ogromne rupe poput onih u siru usred leda, čiji se krovovi urušavaju“, rekao je Huss. „To su procesi koji razdiru glečere i uzrokuju njihovo još brže povlačenje.“ Evropa se zbog zagrijavanja izazvanog efektima zagađenja fosilnim gorivima i uništavanja prirode zagrijava dvostruko brže od globalnog prosjeka, dok alpske regije doživljavaju neke od najdramatičnijih promjena. Najtoplije i najsušnije ljeto od početka mjerenja Analiza koju je u utorak objavio MeteoSwiss pokazala je da je ljetna polovina godine, od aprila do septembra, bila najtoplija i najsušnija otkako su 1864. godine počela mjerenja. U tom periodu čovječanstvo je u atmosferu ispustilo 1,8 biliona tona ugljendioksida i zagrijalo planetu za oko 1,4 stepena Celzijusa. Toplota ovog ljeta bila je veća nego 2022. godine, ali je gubitak leda u Švicarskoj ipak ostao nešto ispod rekordnog nivoa zabilježenog te godine. Naučnici su to pripisali manjoj količini saharske prašine, koja prlja snijeg i sprečava ga da reflektuje sunčevu svjetlost, kao i nešto većoj količini snježnog pokrivača na kraju zime i većoj količini sunčeve svjetlosti tokom ljeta. Glečer izgubio 99 posto površine za 20 godina Huss je u septembru posjetio nekadašnji Plattalvafirn, odnosno glečer Griess, koji je nekada prekrivao jednu planinsku padinu, ali je za samo 20 godina izgubio 99 posto svoje površine. Glečer je tokom 1950-ih bio predmet jednog od najdetaljnijih programa praćenja u svijetu, a Huss je koristio njegove podatke dok je bio student doktorskih studija. „Ono što je tada bilo drugačije jeste to da su stope povlačenja još uvijek bile na neki način normalne“, rekao je Huss. „Ono što sada vidimo jeste potpuna eksplozija stopa topljenja, koja dovodi do raspadanja glečera. Oni se zaista samo raspadaju.“
IZVOR: federalna.ba