Presuda Thaçiju i saoptuženima za zločine OVK-a na Kosovu i u Albaniji u srijedu u Haagu
Specijalizirani sud u Haagu izreći će u srijedu, 16. septembra, prvostepenu presudu bivšem vođi Oslobodilačke vojske Kosova Hashimu Thaçiju i drugim optuženima za ratne zločine na Kosovu i u Albaniji 1998. i 1999. godine.
Specijalizirani sud u Haagu izreći će u srijedu, 16. septembra, prvostepenu presudu bivšem vođi Oslobodilačke vojske Kosova Hashimu Thaçiju i drugim optuženima za ratne zločine na Kosovu i u Albaniji 1998. i 1999. godine. Zajedno s Thaçijem, za zločine nad Srbima, Romima i Albancima u više od 40 pritvora na Kosovu i u Albaniji optuženi su Kadri Veseli, Rexhep Selimi i Jakup Krasniqi. Svi su u vrijeme obuhvaćeno optužnicom bili vodeći članovi Glavnog štaba OVK. Na kraju suđenja, u februaru ove godine, tužioci su zatražili da sudsko vijeće sve optužene proglasi krivima i osudi na po 45 godina zatvora. Optuženi su tvrdili da tužioci nisu dokazali njihovu krivicu i zatražili da ih sud oslobodi. Odluku donosi četveročlano vijeće Presudu će izreći sudsko vijeće kojim predsjedava Charles Smith iz SAD-a, a članovi su Christoph Barthe iz Njemačke, Guinael Mettraux iz Švicarske i rezervni sudija Fergal Gaynor iz Republike Irske. Suđenje je proglašeno završenim 18. februara, a vijeće je dva puta produžilo rok za izricanje presude zbog složenosti i obima postupka. Vijeće je preciziralo da razmatra iskaze oko 270 svjedoka, date u sudnici ili napismeno, kao i 5.497 dokaznih predmeta. Zapisnik s ovog postupka dug je 29.238 stranica, precizirale su sudije. Optužbe za zločine nad Srbima, Romima i Albancima Thaçi (58), Veseli (58), Selimi (55) i Krasniqi (75) optuženi su za zločine nad Srbima, Romima i Albancima, proglašenim za „kolaboracioniste“, u oko 40 pritvora OVK-a na Kosovu, kao i u Kukësu i Cahaniju na sjeveru Albanije, od marta 1998. do novembra 1999. godine. Prema optužnici, Thaçi, Veseli, Selimi i Krasniqi individualno su krivično odgovorni za zlodjela pripadnika počinjena tokom nemeđunarodnog oružanog sukoba u okviru „širokih i sistematskih napada na osobe osumnjičene da su se protivile OVK-u“. Optužnica u 10 tačaka tereti Thaçija, Veselija, Selimija i Krasniqija za progon na političkoj i etničkoj osnovi, zatvaranje, nezakonito hapšenje i pritvaranje, druge nehumane postupke, okrutno postupanje, prisilni nestanak, mučenje u dvije tačke i ubistva u dvije tačke. Pripadnici OVK-a počinili su zločine nad približno 407 pritvorenika, od kojih je najmanje 102 ubijeno, od marta 1998. do septembra 1999. godine, piše u optužnici. U optužnici je identificirano 75 žrtava – 51 srpska, 23 albanske i jedna romska. Šest tačaka optužnice tereti Thaçija, Veselija, Selimija i Krasniqija za zločine protiv čovječnosti, a četiri tačke za ratne zločine. Navodi o udruženom zločinačkom poduhvatu Prema optužnici, Thaçi, Veseli, Selimi i Krasniqi bili su učesnici u udruženom zločinačkom poduhvatu. Cilj tog zločinačkog poduhvata bio je preuzimanje kontrole nad cijelim Kosovom nasiljem nad svima koje je OVK smatrala „protivnicima“. Kao saučesnici u zločinačkom udruženju, u optužnici su navedeni i oficiri: Azem Syla, Lahi Brahimaj, Fatmir Limaj, Sulejman Selimi, Rustem Mustafa, Shukri Buja, Lahi Gashi i Sabit Geci. Svi optuženi izjavili su da nisu krivi. Oni su u pritvoru u Haagu od hapšenja na Kosovu 4. i 5. novembra 2020. godine. Tok suđenja Suđenje Thaçiju i saoptuženima počelo je pred sudom u Haagu 3. aprila 2023. godine, a tužioci su svoj dokazni postupak okončali 15. aprila prošle godine. U haškoj sudnici svjedočilo je 125 svjedoka optužbe, dok su izjave desetina drugih svjedoka tužioci kao dokaze uveli u pisanom obliku. Dokazni materijal tužilaštva čini i 3.000 dokumenata na albanskom, srpskom i engleskom jeziku. U odbranu Thaçija svjedočilo je sedam svjedoka, bivših britanskih i američkih zvaničnika, poput generala Wesleyja Clarka i ambasadora Christophera Hilla, koji su se s njim susretali i vodili razgovore 1998. i 1999. godine. Ti svjedoci dali su gotovo istovjetne iskaze da Thaçi nije bio vojni komandant, već politički predstavnik OVK-a i da on nije mogao biti vinovnik zločina iz optužnice. Prema svjedocima odbrane, OVK nije ni bila organizirana vojska s centralnom komandom i komandnim lancem. Na pitanja tužilaca, Clark, Hill i drugi svjedoci Thaçijeve odbrane potvrdili su, međutim, da u to vrijeme nisu imali podrobnije informacije o unutrašnjoj organizaciji i djelovanju OVK-a na terenu, niti o otimanju i pritvaranju civila. Dokaze odbrane u pisanom obliku priložili su još zastupnici četvrtooptuženog Krasniqija. Smatrajući da tužioci nisu dokazali njihovu krivicu, drugooptuženi Veseli i trećeoptuženi Selimi nisu pred sud izvodili svjedoke odbrane. U postupku učestvuje više od 150 žrtava Na suđenju Thaçiju i saoptuženima učestvuje i više od 150 žrtava zločina iz optužnice. Sud je tokom procesa saslušao izvještaje dvojice vještaka o materijalnoj, fizičkoj i mentalnoj šteti koju su žrtve pretrpjele. Ukoliko Thaçi, Veseli, Selimi i Krasniqi budu proglašeni krivima, sve žrtve koje učestvuju na suđenju imat će pravo na obeštećenje. Specijalizirana vijeća Kosova, kako se sud zvanično zove, osnovala je 2015. godine Skupština Kosova pod međunarodnim pritiskom izazvanim izvještajem izvjestioca Vijeća Evrope Dika Martija o zločinima OVK-a na Kosovu i u Albaniji, objavljenim 2011. godine. Sud je formalno dio pravosudnog sistema Kosova, ali radi u Haagu. U presudama i drugim dokumentima, sud je utvrdio da na Kosovu vlada uporna klima zastrašivanja i uznemiravanja svjedoka protiv optuženih pripadnika nekadašnje OVK.
IZVOR: federalna.ba